Najem okazjonalny to szczególny rodzaj umowy najmu lokalu mieszkalnego, uregulowany w ustawie o ochronie praw lokatorów. Jego celem jest ochrona właściciela: po zakończeniu umowy może on odzyskać mieszkanie bez długiego procesu o eksmisję, a najemca z góry wskazuje, gdzie zamieszka.
Kto może zawrzeć najem okazjonalny
- Wynajmującym jest osoba fizyczna będąca właścicielem lokalu, która nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali.
- Umowa jest zawierana na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat.
- Umowa i jej zmiany wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.
Wymagane załączniki
Do umowy dołącza się trzy dokumenty:
- Oświadczenie najemcy w formie aktu notarialnego, w którym poddaje się egzekucji i zobowiązuje do opróżnienia i wydania lokalu w terminie wskazanym w żądaniu właściciela.
- Wskazanie innego lokalu, w którym najemca będzie mógł zamieszkać w razie egzekucji.
- Oświadczenie właściciela tego lokalu (albo osoby posiadającej do niego tytuł prawny), że zgadza się na zamieszkanie w nim najemcy i osób z nim zamieszkujących. Na żądanie wynajmującego podpis na tym oświadczeniu musi być notarialnie poświadczony.
Jeśli najemca w trakcie umowy straci możliwość zamieszkania we wskazanym lokalu, ma 21 dni od dowiedzenia się o tym, żeby wskazać nowy lokal i dostarczyć oświadczenie jego właściciela.
Zgłoszenie do urzędu skarbowego
Właściciel ma obowiązek zgłosić zawarcie umowy naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu ze względu na swoje miejsce zamieszkania w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia najmu. Na żądanie najemcy właściciel okazuje potwierdzenie zgłoszenia.
To kluczowy krok. Bez zgłoszenia nie stosuje się przepisów o uproszczonym opróżnieniu lokalu, a najem okazjonalny traci swoją główną zaletę.
Kaucja i czynsz
Kaucja może wynieść najwyżej sześciokrotność miesięcznego czynszu. Zabezpiecza należności z tytułu najmu i koszty egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu. Zwrot następuje w ciągu miesiąca od opróżnienia lokalu, po potrąceniu należności właściciela.
Oprócz czynszu właściciel może pobierać tylko opłaty niezależne od niego, chyba że umowa stanowi inaczej. Czynsz można podwyższyć wyłącznie na zasadach określonych w umowie, dlatego warto je opisać od razu.
Gdy najemca nie wyprowadza się
- Żądanie opróżnienia lokalu: po wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy właściciel doręcza najemcy pisemne żądanie z podpisem urzędowo poświadczonym. Żądanie wskazuje strony, umowę, przyczynę jej zakończenia i termin opróżnienia lokalu, nie krótszy niż 7 dni od doręczenia.
- Wniosek o klauzulę wykonalności: po bezskutecznym upływie terminu właściciel składa w sądzie wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu najemcy. Dołącza żądanie z dowodem doręczenia lub nadania, dokument potwierdzający własność lokalu i potwierdzenie zgłoszenia umowy do urzędu skarbowego.
- Egzekucja komornicza na podstawie tytułu wykonawczego.
Lista kontrolna dla wynajmującego
- Umowa na piśmie, na czas oznaczony do 10 lat.
- Akt notarialny najemcy przed wydaniem kluczy.
- Wskazanie lokalu i oświadczenie jego właściciela, w razie potrzeby z podpisem notarialnie poświadczonym.
- Zgłoszenie do urzędu skarbowego w ciągu 14 dni i zachowane potwierdzenie.
- Protokół zdawczo-odbiorczy i zasady podwyżki czynszu w umowie.
Pytania i odpowiedzi
Kto płaci za akt notarialny najemcy?
Przepisy tego nie rozstrzygają. Strony ustalają to w umowie. W praktyce często pokrywa go najemca albo strony dzielą koszt.
Co jeśli właściciel nie zgłosi umowy do urzędu skarbowego?
Umowa nadal obowiązuje jako najem, ale nie stosuje się przepisów o uproszczonej procedurze opróżnienia lokalu. Właściciel traci więc główną korzyść najmu okazjonalnego.
Co jeśli najemca straci możliwość zamieszkania we wskazanym lokalu?
Ma 21 dni od dowiedzenia się o tym, żeby wskazać inny lokal i dostarczyć oświadczenie jego właściciela. Jeśli tego nie zrobi, właściciel może wypowiedzieć umowę z co najmniej 7-dniowym okresem wypowiedzenia.
Źródła
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś to redakcji.